İndüklenmiş Membran Tekniği ile Periost Hücre Kültürü Kombinasyonunun Kemik Defekt Tedavisindeki Rejeneratif Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması


Adigüzel İ.

  • Project Type: TÜBİTAK Projesi
  • Project Group: Medicine Health
  • Executive Unit: TIP FAKÜLTESİ
  • Begin Date: October 2026
  • End Date: January 2029

Abstract

Kemik defektlerinin tedavisi, ortopedik cerrahi ve rejeneratif tıp alanlarında güncelliğini koruyan temel araştırma konularından biridir. Günümüzde otogreft, allogreft ve sentetik biyomalzemeler gibi çeşitli rejeneratif yaklaşımlar kullanılmasına rağmen, ideal bir tedavi yöntemi henüz geliştirilememiştir. Mevcut seçenekler biyouyumluluk, osteojenik kapasite ve doku entegrasyonu açısından önemli sınırlamalara sahip olup, klinik uygulamalarda etkin ve sürdürülebilir çözümler sunamamaktadır. Bu bağlamda, proje kapsamında periost kaynaklı primer hücre kültürlerinin indüklenmiş membran tekniği ile entegre edilerek kritik boyutlu kemik defektlerinin onarımında kullanılması hedeflenmektedir. Periost, yüksek osteoprogenitör hücre içeriği ve büyüme faktörleri bakımından zengin yapısıyla kemik rejenerasyonunda merkezi bir rol oynamaktadır. Ancak, mevcut klinik uygulamalar bu biyolojik potansiyeli yeterince değerlendirememektedir. Bu çalışma, periosttan izole edilen hücresel kültürlerin laboratuvar ortamında ekspansiyonunu sağlayarak defekt bölgesine transplantasyonu yoluyla kemik iyileşme sürecini maksimize etmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda, indüklenmiş membran tekniğinin rejeneratif mikroçevre oluşturma kapasitesinden yararlanarak osteojenik etkinliği artıran, biyolojik açıdan daha avantajlı bir tedavi stratejisinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu proje, periost hücre kültürlerinin indüklenmiş membran tekniği ile kombinasyonunu sistematik olarak değerlendiren ilk araştırma olma özelliğini taşımaktadır. Çalışma kapsamında, yöntemin etkinliği hem in vitro hem de in vivo deneylerle kapsamlı bir şekilde analiz edilecektir. Direk görüntüleme, histoloji ve histopatoloji incelemeleriyle desteklenen değerlendirmeler sayesinde, bu yaklaşımın kemik rejenerasyonu üzerindeki etkisi objektif olarak ortaya konacaktır. Elde edilecek sonuçların, otogreft ihtiyacını azaltarak rejeneratif tıp alanında biyolojik temelli yenilikçi bir tedavi seçeneği sunması açısından literatüre özgün bir katkı sunması beklenmektedir. Çalışma, yetişkin Yeni Zelanda cinsi tavşanlarda femoral kritik boyutlu kemik defekti modeli kullanılarak gerçekleştirilecektir. Toplam 28 tavşan dört ayrı deney grubuna ayrılacaktır: periost hücre kültürü ve toz kollajen ile desteklenen grup, toz kollajen partikülleri ile desteklenen grup, otogreft uygulanan grup ve yalnızca indüklenmiş membran tekniği uygulanan (oluşan membranın içi boş bırakılacak) kontrol grubu. Deneysel süreç iki aşamada gerçekleştirilecektir. İlk aşamada, kemik defekti oluşturulacak ve polimetilmetakrilat (PMMA) çimentosu yerleştirilerek indüklenmiş membran oluşumu sağlanacaktır. Bu seansta aynı zamanda distal femur periost dokusundan biyopsi alınarak primer kök hücre kültürü cerrahi alana uygulanacak şekilde hazırlanacaktır. Altı hafta sonra ikinci aşamada, PMMA çimentosu çıkarılarak her gruba uygun biyomateryal defekt bölgesine yerleştirilecektir. Periost hücre kültürü grubunda, laboratuvar ortamında çoğaltılan primer kültür hücreleri kollajen ile kıvam kazandırılarak defekt bölgesine uygulanacaktır. Kemik rejenerasyonu süreci ve sinir doku değişimleri, radyolojik (X-ray, mikro-CT), histolojik ve immünohistokimyasal (c-Fos, BMP-2, NGF, Sinaptofizin) analizlerle değerlendirilecektir. Bu yöntem, periost hücre kültürlerinin kemik rejenerasyonu sürecine entegrasyonunu sağlayarak indüklenmiş membran tekniği ile osteojenik kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. Proje, ortopedi ve temel tıp bilimleri alanlarından uzmanların iş birliği ile multidisipliner bir yaklaşımla yürütülecektir. Hayvan deneyleri etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirilecektir ve her aşama titizlikle denetlenecektir. Periost hücre kültürleri, steril laboratuvar koşullarında primer hücre kültürü üretim protokollerine uygun olarak üretilecektir. Bu çalışmanın sonuçları, kemik rejenerasyonu alanında önemli bir ilerleme sağlayarak rejeneratif tıp ve ortopedik cerrahi uygulamalarına katkıda bulunacaktır. Özellikle, kritik boyutlu kemik defektlerinin tedavisinde otogreft ihtiyacını azaltacak ve hücresel bazlı biyolojik yaklaşımların klinik potansiyelini artıracaktır. Elde edilen bulgular, uluslararası hakemli dergilerde yayınlanarak bilimsel literatüre özgün bir katkı kazandırılacaktır. Ayrıca, uluslararası kongrelerde sunularak ortopedi ve rejeneratif tıp alanlarındaki uzmanlarla paylaşılacaktır. Uzun vadede, bu çalışma kemik doku alanında yeni biyoteknolojik ürünlerin geliştirilmesine katkıda bulunarak, akademik ve endüstriyel iş birliklerine olanak sağlayacaktır. Bu projenin, akademik literatüre ve klinik uygulamalara önemli katkılar sunarak, rejeneratif tıp, nörobilim ve ortopedik cerrahi alanlarında yenilikçi çözümler üretmesi beklenmektedir.